ERKEK DEDİĞİN...

Önceki gün nostaljik bir Tunalı Hilmi gezintisi ve alışverişin ardından, biraz soluklanmak için Kuğulu Park'ta bir banka oturdum. Yanımdaki bankta da iki bayan oturuyor; ister istemez kulak misafiri oldum sohbetlerine:
Otuzlu yaşlarda, hafiften şehla gözlü olanı diğerine söz hakkı tanımaksızın konuşuyordu, "Erkek konusunda mükemmeliyetçi olacaksın. Mükemmel olduğuna karar verdiğin erkekle evleneceksin. Bak, ben acele karar verdim, geldiğim noktayı görüyorsun."
Genç bayanın anlatım biçimi ve söz ettikleri ilgimi çekmişti, dinlemeye devam ettim: "Erkek dediğin sorumluluğunu bilecek; beş aylık hamileyim, çocuğumun cinsiyetini öğrenmeye, hastaneye tek başıma gidiyorum, hem de otobüsle. Götürsene araban var, neymiş, arkadaşı askere gidiyormuş da onu uğurlayacaklarmış."
Yirmili yaşlarda, üniversite öğrencisi görünümlü genç kız birşey söyleyecek oldu, beriki fırsat vermedi, "Erkek dediğin güven vermeli, tutarlı olmalı. Benimki akşamları çok sık dışarı çıkardı, dönüş saati belirsiz... Arkadaşlarımla buluştum, kahveye gittik, maç izledik falan derdi, derdi ama bilmiyorum."
"Erkek dediğin çok konuşmamalı. Çok konuşan erkekler genellikle doğru söylemezler. Çok ve boş konuşurdu benimki, yalanları hep sonradan ortaya çıktı. Neyseki boşandık da başımı dinliyebiliyorum" diye sürdürdü konuşmasını.
Daha birçok "erkek dediğin" sözcükleriyle başlayan cümleler kurdu.

Sokrates, "Evlenin ya mutlu olursunuz, ya da benim gibi filozof" demiş. Sokrates'in karısı o kadar çok konuşurmuş ki, saygıdeğer filozofu çileden çıkarır, başının etini yermiş. Sokrates dayanamamış ve evi terk etmiş. Kendini felsefeye adamış... Bu anekdotu anımsadım. Yukarda sözünü ettiğim kadının -eski- kocasının büyük bir filozof olma potansiyeline sahip olduğunu düşündüm.

38*

BUGÜN benim doğum günüm. Yarın 38. yaşımdan bir gün almış olacağım. "E ne olmuş yani" demeyin. Önemli bir rakamdır benim için.

ÖNCELİKLE çocukluk ve ilk gençlik yıllarımın geçtiği Kayseri ilini anımsatır bana; olabildiğince romantik, olabildiğince devrimci, olabildiğince kavgacı yıllarımın... Gittiğim ilkokullar, ortaokul ve lise gözümün önüne geliverir, efkarlanırım. Halen devam eden sağlam arkadaşlıklar. Küçük bir bahçesi olan tuğladan yapılmış evimiz, ilk defa araba kullandığım sokağımız, birkaç yüz metre ilerdeki Emirgan Çay Bahçesi, yağmurda, çamurda maç yaptığımız boş arsa, -şimdi yüksek yüksek binalar dikmişler- her pazar Gırgır dergisi aldığım kırtasiye, sobalı evimizin eksi dereceli sıcaklığında okuduğum romanlar... Yüzlerce anı düşer aklıma, beni en çok hüzünlendiren de bu anılardır. Nerede olursam olayım 38 plakalı bir araba gördüğümde, tarifi imkansız, buruk bir duygu kaplar içimi.

LİSE birinci sınıftayım, iki sıra arkamda , sınıfın belki de okulun en güzel kızı D. oturuyor. D.'nin okul numarası 38. Onu her gördüğümde, konuştuğumda çok heyecanlanıyorum ve her zaman onu düşünüyorum. Herkes benim D.'ye aşık olduğumu söylüyor. Merhaba, nasılsından öteye gitmiyor D. ile konuştuklarımız, duygularımı söyleyemiyorum. Zaten içine kapanık bir çocuğum... Karar verdim, şansım sıfıra yakın olsa da konuşacağım onunla... Bir gün okul çıkışında karşılaştık, cesaretimi topladım ve "D." diye seslendim, "Efendim" dedi. Sözü uzatmadan, "Arkadaş olabilir miyiz" diye sordum. -o zamanlar böyleydi- Yanıtı, "Zaten arkadaşız ya" oldu. Evet doğru söylüyordu, arkadaştık, aynı sınıftaydık, sınırlı olsa da sohbetimiz vardı. Fena sıkışmıştım ama pes etmedim, "Daha ilerisi olmaz mı?" "Hayır Tolga, daha ilerisi olmaz, kusura bakma" diye nazikçe ama kesin konuştu. Ne yapayım, başımı önüme eğip uzaklaştım oradan. Hayatımın ilk aşk kırıklığını yaşamıştım ama üzerimden büyük bir yük kalkmıştı.

ŞANS oyunlarında 38 rakamı uğurlu gelir bana. Tesadüfe bakın ki okumakta olduğum Ahmet Hamdi Tanpınar'ın romanı, "saatleri ayarlama enstitüsü" bu yıl okuduğum 38. kitap.

*Düzyazılarda sayıları rakam ile yazmam ama bu yazıda rakam ile yazmanın daha uygun olacağını düşündüm.

YEMEKTEYİZ

"Ezgilimelodi "sen yaz" demiş, hadi yazayım demekle yazılır mı? Deneyelim bakalım nasıl bir yazı olacak:

YAKLAŞIK bir haftadır evde yalnızım, yalnızlığı severim; rahatsız edilmeden, zifiri sessizlikte kitap okumak, televizyon izlemek, bilgisayar başında vakit öldürmek ve en önemlisi başımı dinlemek için yalnızlık birebir. Gelin görün ki yemek konusu başıma bela olur yalnızken...

YEMEK yapmayı pek beceremem. Dışarıda yemek bana göre değildir, özel toplantılarda veya mecbur kaldığımda birşeyler atıştırırım dışarıda, fast-food çeşitlerinin yanına hiç yaklaşmam. Kahvaltılık yiyecekler ile hem doyamam hem de bir iki öğün sonra bıktırır beni.

MAKARNA yapabiliyorum, önceki gün yaptım fena olmadı. Çorba biraz daha zor olsa da yapamadığım bir yemek değil. Pilav yapacaktım vazgeçtim, daha önce yapmayı denediğimde pirinç taneleri birbirine yapışmıştı yer yer, pilav riskini göze alamadım. Kuru fasulye çok sevdiğim bir yemektir ama nasıl yapayım; düdüklü falan giriyor işin içine..."

TOPLUMSAL rolleri gereği, toplumumuzda evde yemek yapma işini çok büyük ölçüde kadınlar ifa ederken, iyi aşçılar zümresinin neden erkeklerden oluştuğunu halen anlayabilmiş değilim.

BİR erkek iyi yemek yapabiliyorsa daha karizmatik oluyormuş, yemek yapmayı becerebilen erkek daha makbulmüş hatunların gözünde, bilmiyorum artık.

BU arada yemek ile uğraşmak depresyona iyi geliyor sanırım, son günlerde keyfim yerinde. Ben bu işi bırakmamalıyım, dolma yapmayı öğrenmeliyim sözgelimi.

DÖNÜŞ

UZUN zamandır yazmıyorum ve çok az uğruyorum bloglara. Neden mi? Önceki gün iş yerinden bir arkadaşım, "blogda yazılarını okuyamıyoruz, nerdesin" diye sordu. "Depresyondayım" diye yanıtladım; şaka yapmadım ama nedense güldü arkadaşım. Her neyse yeniden yazmaya karar verdim, başlama vuruşunu şu skeçle yapayım:

SABAH Eskişehir yolu üzerinde beni işe götürecek servis aracını bekliyorum, yalnız başıma. Siyah bir Clio yanaştı ve tam da yanımda durdu, yavaşça penceresi açıldı. Yirmi yirmibeş yaşlarında dünya güzeli bir kız. "Nereye gidiyorsunuz, bırakabilirim" dedi. "Bakanlıklara" dedim, ardından sordum, "siz nereye gidiyorsunuz?" "Beşevlere ama istediğiniz bir yere bırakabilirim" diye cevap verdi. "bana uygun değil" dedim ve teşekkür ettim. Uzaklaştı...

OLAYI samimi bir arkadaşıma anlattım, kızın güzelliğinden falan söz ettim. "Binilmez mi o arabaya" dedi. "Nereye giderse gitsin..."

Not: Yazdıklarım kurmaca değildir.

GÜNCEL

KAMU çalışanları hafta sonunun gelmesini iple çekerler; tatildir çünkü, erken kalkmayabilirler, gitmek zorunda oldukları bir adres yoktur, aileleri veya arkadaşları ile dilediklerince birlikte olabilirler... Özel sektörde iş yaşamlarını sürdürenler için aynı durum söz konusu değildir, haftanın belirli günleri izinli olarak çalışanlar da vardır, izin gününü önceden kestiremeyenler de...

HALEN çalıştığım kamu kurumundan önce, kısa bir süre çalıştığım haber ajansından ayrılmamın temel nedeni çalışma düzeninin olmamasıydı, bırakın tatil günlerini, tatil saatlerini dahi öngöremiyordum, kendime ayırabildiğim zaman sınırlıydı. Sigortasızlık vb. nedenleri de buna ekleyince çok düşünmeden bıraktım işi. Doğrusunu mu yaptım biliyorum, ajansta devam etseydim yaşayacağım "paralel evreni" bilmem olası değil.

HAFTA sonundan söz ediyorduk, geride bıraktığımız hafta sonu cumartesi gün boyunca evdeydim, en son ne zaman tüm günümü evde geçirdiğimi anımsamıyorum, çok uzun zaman önce olmalı. Vizyondayken izleme fırsatı bulamadığım Çağan Irmak filmi Mustafa Hakkında Herşey'i izledim, güzel bir filmdi, Babam ve Oğlum denli olmasa da etkiledi beni... Vedat Türkali okumaya devam, Mavi karanlık, Tek Kişilik Ölüm, Yeşilçam Dedikleri Türkiye ve okumakta olduğum Kayıp Romanlar'ın ardından sırada Güven var. Cumartesi televizyona hiç yüz vermedim ama bilgisayar başında hatırı sayılır bir zaman geçirdiğimi söyleyebilirim. Pazar günü, iki sezon önce izlediğim ve Blogcu'da bir yazıma konu olan Ankara Devlet Tiyatrosunun oyunu Kerbela'yı ikinci kez görme şansım oldu. Bu kez oyunu izlerken konu üzerinde durmadım, konunun nasıl anlatıldığına yoğunlaştı tüm dikkatim. Eve döndüğümde epey geç olmuştu.

"OFF ya bugün pazartesi! Hafta sonuna daha beş gün var."

Bang bang lucky luke

SEVGİLİ Ezgilimelodi geçmişteki çizgilerimi sormuş, uzun bir gecikme ile yanıtlıyorum:

TRT yıllarında çokça seçeneğimiz yoktu çizgi film konusunda, yayınlanan tüm çizgi filmleri izlerdik. Anımsadığım kadarıyla, -çeyrek yüzyıl öncesi- hafta sonları sabah saatlerinde gösterilirdi çizgi filmler; He-man vardı, olağanüstü güçlere sahip, kötülüklerle savaşan ve her daim kazanan kahraman. "Gölgelerin gücü adına! Güç bende artık!" diye kükrerdi, kılıcıyla dokunduğu köpeği devasa bir yaratığa dönüşüverirdi ve kötülerin hakkından gelirlerdi. He-Man'in dişi versiyonu She-Ra pek tutmadı. Bütün zamanların vazgeçilmezi Redkit'i hiç kaçırmazdım, atı, köpeği ve sevimli haydutlar Daltonlar ile her macerası keyifle izlenirdi, fon müziği süperdi, bugün de izliyorum Redkit'i. Bunların dışında Temel Reis, Ninja kaplumbağalar, hayalet avcıları, şirinler ve Clemetine'i anımsıyorum.

Bir çizgi film kahramanı olmayı isterdim, Gargamel olsam bile...

GEÇMİŞTEKİ çizgilerim çizgi filmlerle sınırlı değil, günümüzde pek okunmasa da seksenli yıllarda çizgi romanlar elden ele dolaşırdı. Sıkı bir çizgi roman okuyucusuydum. Favorim Zagor'du, Baltalı İlah'ın ve minik, sempatik yardımcısı Çiko'nun okumadığım macerası kalmamıştı, tekrar tekrar okurdum. Mandrake'nin sihirleri büyülerdi beni. Klasikleşen çizgi romanlar Tommiks ve Teksas'ı da görmezden gelmezdim. Redkit'in çizgi romanı da vardı dimi?

Çizgi romanların okuma alışkanlığı kazanma konusunda önemli bir basamak olduğunu düşünüyorum; çocukların hayal dünyasını sınırsızlaştıran, zenginleştiren, onları düşündüren ve eğlendiren, görsel yönü olduğu için kolay okunan kitaplardır çizgi romanlar.

SEKSENLİ yılların fenomen mizah dergisi Gırgır'dan da söz etmeliyim. Her pazar ilk iş Gırgır alırdım, karikatür tiplerini unutmam olanaksız; Avanak Avni, en kahraman rıdvan, dünyanın en ileri zekalı gerizekalısı (Zihni Sinir)... Muhalif bir dergiydi, Turgut Özal ve Kenan Evren'i eleştiren çizimleri çok hoşuma giderdi. Öyle basit espriler de olmazdı çizimlerde, anlamak için düşünmeniz ve az biraz zeki olmanız gerekirdi.

Mizah dergileri günümüzde az okunuyor, Gırgır Sovyetler'de yayınlanan Krokodil'in ardından en çok satan mizah dergisiydi...

GEÇMİŞTE kalan çizgilerim bunlar...

"El Greco'ya Mektup"tan Notlar

"Görünen dünyayı daha iyi çizdikleri konusunda çekişen iki ressam kimdi? Biri ötekine, 'şimdi sana, benim daha iyi ressam olduğumu ispat edeceğim,' dedi ve resim tuvalini gösterdi. Rakibi, 'Örtüyü kaldır da resmi görelim' dedi. Ressam gülerek, 'resim bu örtüdür!' diye karşılık verdi."

***

"... ve genç demek, insanın dünyayı yıkmaya kalkışması, daha yeni, daha iyi bir dünyayı kurabileceğine inanması demektir."

***

"Bir zamanlar güzel, obur, eğlenceli hareminde 365 karısı olan bir kral varmış. Bir ara manastırı ziyaret etmiş ve bir çileciyi görmüş. Ona, 'Yaptığın fedakarlık ne kadar büyük!' demiş ve acıyan bir tavırla bakmış. Çileci ona şu karşılığı vermiş: 'Senin fedakarlığın daha büyük, kralım.' 'Nasıl oluyor o?' 'Çünkü, ben geçici dünyayı reddediyorum; sense, ebedi olanı...'

***

"Ben küçük erdemlerden, büyük kötülüklerden daha çok korkarım,çünkü yüzleri güzel olup insanı kolayca aldatırlar."

***

"Aşkta olduğu gibi konukseverlikte de veren alandan mutlaka daha mutludur."

***

"İnsanın ölümü düşünen bir hayvan olduğunu söylerler. Ben sana 'hayır diyorum, insan ölümsüzlüğü düşünen hayvandır."

***

"Yapabilirsen, korkunun gözlerinin içine bak, o zaman korku korkacak ve kaçacaktır."

***

"Gerçeği değiştiremeyiz, öyleyse gerçeğe bakan gözü değiştirelim."

YUKARIDA yazdıklarım Yunanlı yazar Kazancakis'in anlatı türündeki "El Greco'ya mektup" adlı eserinden alıntıdır. Okuduğum kitaplarda, sevdiğim/ilgimi çeken cümleleri, paragrafları, konuşmaları mutlaka not ederim. Söz konusu alıntılar eserin bütünü içinde ele alındığı zaman kuşkusuz daha bir anlamlıdır ama bağımsız olarak değerlendiridiğinde de hafife alınacak sözler oldukları söylenemez.

ÖNCEKİ gün bitirdiğim bu kitaptan yaptığım alıntıları paylaşmak istedim.